Беларуская Нацыянальная Памяць даўно мела жаданне адшукаць магілу таямнічай Марыські, сяброўкі кіраўніка нацыянальна-вызвольнага паўстання 1863 г. у Беларусі Кастуся Каліноўскага. Гэта ёй прысвяціў ён свой адзіны вядомы верш. І вось 6 лютага пахаванне Марыі Ямант было знойдзена на Паванзкоўскіх могілках у Варшаве.

Нажаль, звестак пра М.Ямант маем пакуль няшмат. Нявеста Каліноўскага нарадзілася ў 1842 годзе (раней лічылася, што год яе нараджэньня 1843). Прымала ўдзел у паўстанні разам са сваім братам, які быў блізкім сябрам Каліноўскага і за ўдзел у паўстанні быў закатаваны. Рэпрэсіі закранулі і Марыю. Да сярэдзіны 1870-х гадоў яна была разам з сям’ёй у ссылцы ў Сібіры. У 1874 г. Марыя Ямант вярнулася з высылкі і доўгі час заставалася самотнай, захоўваючы вернасць памяці свайму нарачонаму. Ужо у сталых гадах яна выйшла замуж за былога паўстанца Войцеха Дмахоўскага. Памерла ў Варшаве 3 верасьня 1908 году ва ўзросце 66 гадоў. Раней дата смерці была невядомая беларускім гісторыкам.

БНП працягне даследваць пытаньне жыцця і смерці Марыі Ямант і ўсёй яе сям'і. Магчыма будуць яшчэ нейкія зьвесткі датычныя Кастуся Каліноўскага.

http://bielarusnp.blogspot.com/2008/02/blog-post.html